Dagvaarden door een deurwaarder
Een proces start, in de regel, niet eerder dan nadat een dagvaarding is uitgebracht.
Het dagvaarden van een gedaagde wordt door een gerechtsdeurwaarder gedaan. Echter, tot 25.000 euro verzorgt Straetus zelf de dagvaarding. De gerechtsdeurwaarder zal de dagvaarding uitbrengen door middel van een exploot. Hiermee wordt de gedaagde geacht kennis te hebben genomen van de procedure die tegen hem gestart is.In 2005 zijn er in Nederland in totaal 650.000 dagvaardingen uitgereikt.
Naast de procedure die begint met een dagvaarding bestaat in Nederland ook de verzoekschrift-procedure, waarbij een gerechtelijke procedure wordt ingeleid door het indienen van een verzoekschrift bij de betreffende gerechtelijke instantie.
De dagvaarding staat al jaren ter discussie. Tot nu toe wordt het belang van het uitbrengen van de dagvaarding op zijn waarde geschat, omdat de gerechtsdeurwaarder daarbij (doorgaans) mondeling contact heeft met de gedaagde. De gerechtsdeurwaarder kan bij dat contact de gedaagde desgevraagd informeren over de gang van zaken bij de rechter en de wijze waarop de gedaagde verweer kan voeren als de gedaagde het met de vordering niet eens is. Bijkomend voordeel van de dagvaarding door een gerechtsdeurwaarder is het feit dat de gerechtsdeurwaarder altijd persoonlijk het adres van een gedaagde bezoekt en daar dus kennis kan nemen van de feitelijke situatie. Zo kan bijvoorbeeld worden voorkomen dat de dagvaarding op het adres van de gedaagde wordt gelaten als ter plaatse blijkt dat de woning bijvoorbeeld leeg en te koop staat. Dit geeft derhalve meer rechtszekerheid dan een oproeping die via postdiensten wordt toegezonden.
Executie
Wanneer iemand tegen wie een executoriale titel, zoals een vonnis, is gewezen niet voldoet aan het bevel, veelal tijdens betekening van de titel, van de gerechtsdeurwaarder, kan de gerechtsdeurwaarder executoriale maatregelen nemen om diegene te dwingen tot uitvoer van de veroordeling.
Bij een veroordeling tot betaling kan een gerechtsdeurwaarder dit doen door beslag.Wanneer een huurovereenkomst is ontbonden kan dit een ontruiming tot gevolg hebben. Een dergelijke ontruiming kan alleen door een gerechtsdeurwaarder geschieden. Wanneer in een vonnis een doen of een nalaten is bepaald op straffe van een dwangsom, kan de gerechtsdeurwaarder deze dwangsommen innen. Dwangsommen verbeuren echter pas na betekening van de titel. Als de dwangsommen geen effect sorteren, kan de deurwaarder ook overgaan tot civiele gijzeling, ook wel 'lijfsdwang' genoemd. Voor dat laatste heeft de gerechtsdeurwaarder wel aparte machtiging van de rechter nodig.
Een gijzeling kan alleen worden opgelegd in het geval dat de geëxecuteerde redelijkerwijs in staat is om aan het vonnis te voldoen. Voor geldvorderingen kan iemand niet in gijzeling worden genomen, met uitzondering van uitkeringen voor levensonderhoud zoals alimentatie.
